ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ 1

Đau dây thần kinh liên sườn, mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng lại tạo ra nhiều khó khăn và bất tiện trong cuộc sống hàng ngày. Để có cái nhìn chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị của bệnh này, hãy cùng khám phá những thông tin hữu ích được chia sẻ bởi phunutoancau dưới đây.

ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ 3

ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN LÀ GÌ? 

Đau dây thần kinh liên sườn là tình trạng dây thần kinh liên sườn bị tổn thương, dẫn đến cảm giác đau nhức, khó chịu dọc theo đường đi của dây thần kinh. Dây thần kinh liên sườn là các dây thần kinh xuất phát từ tủy sống, đi qua các xương sườn và chi phối cảm giác, vận động cho các cơ ở ngực, bụng và lưng.

TRIỆU CHỨNG CỦA ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN

Triệu chứng điển hình của đau dây thần kinh liên sườn là cơn đau nhức, khó chịu dọc theo đường đi của dây thần kinh. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, thường xuất hiện ở một bên ngực hoặc bụng. Cơn đau có thể lan ra các vùng xung quanh như vai, cánh tay, lưng, bụng,…

Ngoài ra, người bệnh có thể gặp các triệu chứng khác như:

  • Khó thở, thở gấp
  • Khó vận động, đặc biệt là khi ho, hắt hơi, cười, cúi người
  • Mất cảm giác hoặc tê bì ở vùng da do dây thần kinh liên sườn chi phối

NGUYÊN NHÂN GÂY ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN

PHẪU THUẬT LỒNG NGỰC

Phẫu thuật lồng ngực là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau dây thần kinh liên sườn. Sau phẫu thuật, mô và dây thần kinh ở khu vực này có thể bị kích ứng, gây đau.

BỆNH ZONA

Bệnh zona là một bệnh nhiễm trùng do virus gây ra. Bệnh có thể gây phát ban trên da, kèm theo đau nhức dữ dội ở khu vực bị ảnh hưởng. Trong một số trường hợp, bệnh zona có thể gây đau dây thần kinh liên sườn.

THOÁI HÓA CỘT SỐNG

Đây là tình trạng phổ biến nhất, xảy ra khi các đĩa đệm cột sống bị tổn thương, khiến dây thần kinh bị chèn ép. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ ở vùng cột sống, lan ra 2 bên sườn.

CHẤN THƯƠNG CỘT SỐNG

Chấn thương cột sống có thể do tai nạn, va đập mạnh, khuân vác vật nặng sai tư thế,… khiến các đốt sống bị lệch, dập, gãy,… gây đau đớn ở vùng cột sống, sườn.

CÁC BỆNH LÝ TỦY SỐNG

U tủy, u rễ thần kinh,… là những bệnh lý tủy sống có thể gây đau vùng xương sườn, cột sống. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ, khó chịu, kèm theo các triệu chứng khác như tê bì, yếu cơ,…

CÁC BỆNH LÝ KHÁC

Một số bệnh lý như tiểu đường, viêm đa rễ thần kinh,… cũng có thể gây đau dây thần kinh liên sườn.

BIẾN CHỨNG CÓ THỂ GẶP KHI ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN

ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ 5

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây đau dây thần kinh liên sườn, các biến chứng có thể gặp bao gồm:

ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP

Đau dây thần kinh liên sườn cấp tính có thể gây ảnh hưởng xấu đến cơ chế hô hấp. Cơn đau có thể khiến người bệnh khó thở, thở gấp, ho, hắt hơi,… Điều này có thể dẫn đến suy giảm oxy máu và nguy cơ tử vong, đặc biệt là ở người cao tuổi, người sau phẫu thuật hoặc bị suy giảm miễn dịch.

ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG

Đau dây thần kinh liên sườn mạn tính có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Cơn đau dai dẳng, khó chịu khiến người bệnh giảm khả năng vận động, khó ngủ, mệt mỏi,… Điều này có thể dẫn đến trầm cảm, lo âu và suy giảm khả năng lao động.

CÁC BIẾN CHỨNG KHÁC

Trong một số trường hợp, đau dây thần kinh liên sườn có thể dẫn đến các biến chứng khác như:

  • Tê bì, mất cảm giác ở vùng da do dây thần kinh liên sườn chi phối.
  • Yếu cơ, teo cơ.
  • Khó kiểm soát bàng quang, ruột.

PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN 

Để chẩn đoán đau dây thần kinh liên sườn, bác sĩ sẽ hỏi bệnh và khám bệnh kỹ lưỡng. Trước khi chẩn đoán đau dây thần kinh liên sườn, bác sĩ sẽ loại trừ bất kỳ nguyên nhân nào khác gây ra tình trạng đau của bạn. Bác sĩ có thể thực hiện khám bằng cách sờ ấn vào vùng giữa xương sườn hoặc yêu cầu bạn hít thật sâu.

Việc chẩn đoán đau dây thần kinh liên sườn không biến chứng chỉ dựa vào hỏi bệnh và khám bệnh. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm hình ảnh học kèm theo như:

  • X-quang ngực: Trong trường hợp chấn thương, hình ảnh X-quang hữu ích trong việc tìm các dấu hiệu gãy xương sườn, xẹp đốt sống hay dị vật.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Có thể thấy được các hình ảnh của xương và mô mềm, ví dụ như đánh giá được các dấu hiệu của tái phát ung thư hay di căn thành ngực hoặc các bệnh lý của nội tạng bên dưới.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Tương tự như CT scan, MRI hữu ích trong việc đánh giá cấu trúc của lồng ngực bao gồm cả xương và mô mềm. Nếu một người bệnh đã được phẫu thuật điều trị ung thư, đau ngực có thể là một dấu hiệu cho thấy tái phát hoặc di căn nên MRI có thể được chỉ định.
  • Điện cơ (EMG): Trong một số trường hợp, điện cơ có thể hữu ích trong việc đánh giá chức năng của dây thần kinh liên sườn.

PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN

Điều trị bảo tồn là phương pháp điều trị đầu tiên được áp dụng cho hầu hết các trường hợp đau dây thần kinh liên sườn. Phương pháp này bao gồm:

THUỐC GIẢM ĐAU

Thuốc giảm đau có thể giúp giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Các loại thuốc giảm đau có thể được sử dụng bao gồm:

Thuốc giảm đau không kê đơn (OTC), chẳng hạn như ibuprofen hoặc acetaminophen.

Thuốc giảm đau kê đơn, chẳng hạn như opioid hoặc thuốc chống trầm cảm ba vòng.

VẬT LÝ TRỊ LIỆU

Vật lý trị liệu có thể giúp giảm đau, cải thiện phạm vi chuyển động và tăng cường sức mạnh cơ bắp.

CÁC BIỆN PHÁP TỰ CHĂM SÓC

Các biện pháp tự chăm sóc có thể giúp giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh, bao gồm:

  • Nghỉ ngơi đầy đủ.
  • Tránh các hoạt động gây đau.
  • Sử dụng các biện pháp giảm đau tại nhà, chẳng hạn như chườm nóng hoặc lạnh.

ĐIỀU TRỊ XÂM LẤN

Điều trị xâm lấn chỉ được chỉ định trong trường hợp các phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả. Các phương pháp điều trị xâm lấn bao gồm:

ĐỐT SÓNG CAO TẦN (RFA)

RFA là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu sử dụng nhiệt để phá hủy các dây thần kinh bị tổn thương.

PHẪU THUẬT

Phẫu thuật chỉ được chỉ định trong những trường hợp hiếm gặp, chẳng hạn như khi đau dây thần kinh liên sườn do khối u hoặc chèn ép thần kinh.

BIỆN PHÁP GIÚP GIẢM ĐAU DÂY THẦN KINH LIÊN SƯỜN TẠI NHÀ

  • Nghỉ ngơi: Nghỉ ngơi là biện pháp quan trọng giúp giảm đau và phục hồi sức khỏe. Người bệnh nên hạn chế vận động mạnh, tránh những hoạt động gây đau đớn.
  • Sử dụng thuốc giảm đau: Thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen, naproxen,… có thể giúp giảm đau hiệu quả. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý không nên lạm dụng thuốc, chỉ sử dụng khi cần thiết và theo chỉ định của bác sĩ.
  • Chườm nóng hoặc lạnh: Chườm nóng hoặc lạnh giúp giảm viêm, giảm đau. Người bệnh có thể chườm nóng bằng túi chườm nóng hoặc khăn ấm, chườm lạnh bằng túi chườm lạnh hoặc đá viên.
  • Tập vật lý trị liệu: Tập vật lý trị liệu giúp tăng cường sức mạnh và độ dẻo dai của cơ, cải thiện khả năng vận động, giảm đau. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập vật lý trị liệu.

Ngoài ra, người bệnh cũng cần chú ý đến chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng, stress.

Nếu cơn đau dữ dội, kéo dài hoặc không đáp ứng với các biện pháp điều trị tại nhà, người bệnh cần đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời.

ĐAU THẦN KINH TỌA: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH CHẨN ĐOÁN

ĐAU THẦN KINH TỌA: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH CHẨN ĐOÁN 7

Đau thần kinh tọa là tình trạng thường gặp, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, điển hình như: viêm, chèn ép dây thần kinh,… Bệnh xuất hiện với các triệu chứng rõ ràng, gây đau đớn và cản trở nghiêm trọng để vận động hàng ngày. Do đó, việc theo dõi, chẩn đoán điều trị kịp thời là thực sự cần thiết. Hãy cùng phunutoancau tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

ĐAU THẦN KINH TỌA: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH CHẨN ĐOÁN 9

ĐAU THẦN KINH TỌA LÀ GÌ?

Đau thần kinh tọa là một tình trạng đau đớn xảy ra khi dây thần kinh tọa bị chèn ép hoặc kích thích. Dây thần kinh tọa là dây thần kinh dài nhất và dày nhất trong cơ thể, chạy từ lưng dưới xuống chân. Nó cung cấp cảm giác và vận động cho phần lớn chân.

NGUYÊN NHÂN gây ĐAU dây THẦN KINH TỌA

Có nhiều nguyên nhân có thể gây đau thần kinh tọa, bao gồm:

  • Thoát vị đĩa đệm: Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi nhân nhầy bên trong đĩa đệm bị đẩy ra khỏi vị trí bình thường của nó. Điều này có thể chèn ép dây thần kinh tọa, gây đau, tê và yếu ở chân.
  • Gai xương: Gai xương là những phần xương nhỏ mọc ra từ cạnh của đốt sống. Chúng có thể chèn ép dây thần kinh tọa, gây đau ở lưng dưới và chân.
  • Hẹp ống sống: Hẹp ống sống xảy ra khi đường đi của dây thần kinh tọa bị thu hẹp. Điều này có thể gây đau, tê và yếu ở chân.
  • Viêm khớp: Viêm khớp có thể gây viêm và đau ở các khớp, bao gồm các khớp ở lưng dưới. Viêm có thể chèn ép dây thần kinh tọa, gây đau ở lưng dưới và chân.
  • Chấn thương: Chấn thương ở lưng dưới, chẳng hạn như bong gân hoặc trật khớp, có thể gây đau và chèn ép dây thần kinh tọa.
  • Các bệnh lý khác: Một số bệnh lý khác, chẳng hạn như tiểu đường, bệnh đa xơ cứng và ung thư, có thể gây đau thần kinh tọa.

TRIỆU CHỨNG ĐAU THẦN KINH TỌA

Triệu chứng phổ biến nhất của bệnh thần kinh tọa là đau ở lưng dưới và chân. Cơn đau thường bắt đầu ở lưng dưới và lan xuống hông, mông và chân. Cơn đau có thể là nhẹ hoặc nặng, âm ỉ hoặc dữ dội, và có thể kéo dài trong vài ngày, vài tuần hoặc thậm chí vài tháng.

Các triệu chứng khác của đau dây thần kinh tọa có thể bao gồm:

  • Tê, ngứa ran hoặc yếu ở chân
  • Khó đi lại hoặc đứng
  • Mất cảm giác ở bàn chân hoặc ngón chân
  • Cơn co thắt cơ ở chân
  • Khó kiểm soát bàng quang hoặc ruột

CHẨN ĐOÁN ĐAU DÂY THẦN KINH TỌA

Đối với chứng đau thần kinh tọa, ban đầu, bác sĩ sẽ xem xét tiền sử bệnh, sau đó đặt câu hỏi về triệu chứng đang gặp phải. Ngoài ra, người bệnh có thể được yêu cầu thực hiện một số bài kiểm tra như sau:

  • Đi bằng mũi chân và gót chân để kiểm tra sức mạnh của cơ bắp chân.
  • Nâng cao chân để ghi lại điểm bắt đầu cơn đau, từ đó xác định chính xác dây thần kinh bị ảnh hưởng và một số vấn đề về đĩa đệm.
  • Thực hiện các động tác kéo giãn để xác định cơn đau cũng như kiểm tra độ dẻo dai và sức mạnh cơ bắp.

Ngoài ra, một số xét nghiệm hình ảnh khác cũng sẽ được yêu cầu bao gồm:

  • Chụp X-quang cột sống: Mục đích chính là phát hiện tình trạng gãy xương cột sống hoặc các vấn đề liên quan đến đĩa đệm, nhiễm trùng, khối u và gai xương.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT): Hai phương pháp này sẽ giúp thu thập hình ảnh chi tiết về xương và mô mềm ở lưng. Trong đó, chụp cộng hưởng từ có thể cho thấy áp lực lên dây thần kinh do thoát vị đĩa đệm và bất kỳ tình trạng viêm khớp nào.
  • Đo điện cơ: Đây là xét nghiệm giúp kiểm tra tốc độ xung điện di chuyển qua dây thần kinh tọ và phản ứng của cơ bắp.
  • Chụp tủy đồ: Mục đích chính là để xác định xem nguyên nhân có phải xuất phát từ đốt sống hoặc đĩa đệm hay không.

ĐIỀU TRỊ ĐAU THẦN KINH TỌA

Mục tiêu của điều trị đau thần kinh tọa là giảm đau và cải thiện chức năng. Các phương pháp điều trị thường được sử dụng bao gồm:

THUỐC GIẢM ĐAU

Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị đau thần kinh tọa. Vậy đau thần kinh tọa uống thuốc gì? ó một số loại thuốc có thể giúp giảm đau và các triệu chứng khác của bệnh. Các loại thuốc thường được sử dụng để điều trị đau thần kinh tọa bao gồm:

  • Thuốc giảm đau không kê đơn: Thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen hoặc acetaminophen có thể giúp giảm đau nhẹ đến trung bình.
  • Thuốc giảm đau kê đơn: Thuốc giảm đau kê đơn như opioid có thể giúp giảm đau nặng.
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID): NSAID có thể giúp giảm đau, viêm và sưng.
  • Thuốc giãn cơ: Thuốc giãn cơ có thể giúp thư giãn các cơ bị căng, từ đó giúp giảm đau.
  • Thuốc chống trầm cảm: Thuốc chống trầm cảm có thể giúp giảm đau và các triệu chứng khác của đau thần kinh tọa, chẳng hạn như tê và ngứa ran.

VẬT LÝ TRỊ LIỆU

Vật lý trị liệu có thể giúp tăng cường sức mạnh và phạm vi chuyển động của cơ bắp, giúp cải thiện chức năng.

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ KHÁC

Các phương pháp điều trị khác, chẳng hạn như tiêm corticosteroid, điều trị bằng sóng xung kích hoặc phẫu thuật, có thể được sử dụng trong một số trường hợp.

ĐAU THẦN KINH TỌA: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH CHẨN ĐOÁN 11

MẸO DÂN GIAN CHỮA ĐAU THẦN KINH TỌA

Ngoài các phương pháp điều trị chính thống như thuốc giảm đau, vật lý trị liệu,… thì một số mẹo dân gian cũng có thể giúp giảm đau thần kinh tọa. Dưới đây là một số mẹo chữa đau thần kinh tọa phổ biến:

CHƯỜM NÓNG HOẶC LẠNH

Chườm nóng hoặc lạnh có thể giúp giảm đau và viêm. Nếu bạn bị đau nhẹ, bạn có thể chườm nóng bằng túi chườm nóng hoặc miếng đệm sưởi ấm. Nếu bạn bị đau nặng, bạn có thể chườm lạnh bằng túi chườm đá hoặc miếng đệm gel.

NGÂM CHÂN

Ngâm chân với nước ấm có thể giúp thư giãn cơ bắp và giảm đau. Bạn có thể thêm một ít muối Epsom hoặc các loại thảo mộc, chẳng hạn như gừng hoặc lá lốt, vào nước ấm để tăng hiệu quả.

MASSAGE

Massage có thể giúp giảm đau, căng thẳng và cải thiện lưu thông máu. Bạn có thể tự massage hoặc nhờ người khác massage cho mình.

Tập thể dục

Tập thể dục nhẹ nhàng có thể giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp và cải thiện phạm vi chuyển động. Bạn nên bắt đầu với các bài tập nhẹ nhàng, chẳng hạn như đi bộ hoặc bơi lội, và dần dần tăng cường độ khi bạn cảm thấy khỏe hơn.

SỬ DỤNG CÁC LOẠI THẢO MỘC

Một số loại thảo mộc có thể giúp giảm đau thần kinh tọa, bao gồm:

  • Gừng: Gừng có tác dụng giảm đau, chống viêm và chống oxy hóa. Bạn có thể uống trà gừng, ăn gừng tươi hoặc sử dụng dầu gừng để xoa bóp.
  • Lá lốt: Lá lốt có tác dụng giảm đau, chống viêm và giãn cơ. Bạn có thể sử dụng lá lốt để nấu canh, làm nước uống hoặc đắp lên vùng bị đau.
  • Ngải cứu: Ngải cứu có tác dụng giảm đau, chống viêm và thư giãn cơ. Bạn có thể uống trà ngải cứu, sử dụng dầu ngải cứu để xoa bóp hoặc đắp ngải cứu lên vùng bị đau.

THAY ĐỔI LỐI SỐNG

Một số thay đổi lối sống có thể giúp ngăn ngừa hoặc giảm đau thần kinh tọa, bao gồm:

  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Duy trì tư thế tốt
  • Nâng vật nặng đúng cách
  • Nghỉ ngơi đầy đủ

CÁCH PHÒNG NGỪA ĐAU THẦN KINH TỌA

Một số nguyên nhân khiến dây thần kinh tọa bị đau có thể không ngăn ngừa được, chẳng hạn như bệnh thoái hóa đĩa đệm, đau thần kinh tọa do mang thai hoặc tai nạn. Tuy nhiên, việc thực hiện một số giải pháp phòng bệnh đau thần kinh tọa hiệu quả cũng có thể giúp bảo vệ lưng và giảm rủi ro, bao gồm: 

  • Duy trì tư thế đúng: Thực hành tư thế đúng khi bạn ngồi, đứng, nâng đồ vật và ngủ sẽ giúp giảm áp lực lên lưng dưới.
  • Không hút thuốc: Nicotin làm giảm lượng máu cung cấp cho xương, từ đó dẫn đến suy yếu, căng thẳng cho cột sống và đĩa đệm.
  • Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân và chế độ ăn uống thiếu chất có liên quan đến chứng viêm và đau khắp cơ thể. Do đó, việc duy trì cân nặng lý tưởng cho cơ thể là giải pháp quan trọng để giúp làm giảm căng thẳng cho cột sống.
  • Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục đều đặn giúp kéo giãn và giữ cho các khớp, cột sống luôn linh hoạt đồng thời tăng cường sức mạnh cho cơ vùng bụng và lưng dưới.
  • Chọn các hoạt động thể chất ít gây tổn thương lưng: Bơi lội, đi bộ, yoga hoặc thái cực quyền.

Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa đau thần kinh tọa có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Nếu bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào, hãy nói chuyện với bác sĩ về các cách giảm nguy cơ của bạn.